Karanlık bir sahne. Ortaya bir ışık demeti düşüyor. Sonra o ses duyuluyor: tık, tak, tık, tak. Hızlı adımlar, sert topuklar. Ve nihayet dünyanın en güçlü adamlarından biri sahneye çıkıyor: ABD başkanı, yüksek topuklu ayakkabılarla. Bir provokasyon olarak değil, statü ve güç işareti olarak. Bugün böyle bir sahneyi hayal etmek neredeyse imkansız. Ancak 17. yüzyılda güçlü erkekler yüksek topuklu ayakkabılarla nüfuz ve erkeklik sergiliyorlardı.
1600'lerde Batı Avrupa'da topuklu ayakkabılar erkekler arasında moda haline geldi ve 17. yüzyılda özellikle saraylarda ve statü sahibi erkekler arasında görülmeye başlandı. Dolayısıyla yüksek topuklar her zaman kadınsı bir simge olarak görülmüyordu. Tarihleri, toplumsal cinsiyet rollerinin ne kadar değişken olduğunu ve modanın, onu giyenlere ve değerlendirenlere ne kadar bağlı olduğunu gösteriyor. Peki erkek gücünün bir simgesi nasıl kadınlığın sembolüne dönüşmüştür?
Topukların binek takımı olduğu zamanlar
Yüksek topukların izi ilk olarak Paris, Venedik veya Londra gibi bir moda başkentine çıkmıyor. Bu iz şuraya çıkıyor: Batı Asya, Safevi İmparatorluğu'na, 16. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar büyük bir kısmını bugünkü İran şekillendirdi. Orada topuk başlangıçta somut bir işleve sahipti. Binicilerin ayağını üzengi üzerinde sağlam tutmak.
Eyerde duran, binerken doğrulan veya ok ve yayla nişan alan birinin her şeyden önce bir şeye ihtiyacı vardı: Dur. Bu nedenle topuk, başlangıçta bir moda aksesuarı değil, pratik bir arka plana sahipti. ...den oluşan bir çanak 9. veya 10. yüzyıldan Nişabur moda tarihinde bu binicilik kültürü ile topuklu ayakkabı arasındaki ilişkinin erken bir işareti olarak kabul edilir. Ancak günümüze ulaşan Pers binici ayakkabıları çok daha net bir şekilde kanıtlanmıştır belirgin şekilde daha sonra, özellikle 17. yüzyılda.

At üstünde Safavi Şehzade Sam Mirza (Şah Süleyman), 17. yüzyıl. Tasvir, safavi şehzadesini at üstünde göstermekte ve erken modern dönem İranı'nda binicilik kültürü, saray statüsü ve siyasi güç arasındaki yakın ilişkiye işaret etmektedir. | Kaynak: Wikimedia Commons
Bunun bir statü göstergesi haline gelmesi, şu nedene dayanıyordu: sosyal anlam Biniciliğin. Atlar pahalıydı, binicilik sanatı askerî açıdan önemliydi ve eyerde güvenle oturan kişi aynı zamanda şuraya erişimi olduğunu gösteriyordu Güç. Bu sayede topuk, yalnızca üzengide durmayı değil, aynı zamanda ayrıcalıklı çevrelere erişimi de temsil eder hale geldi.
Burada önemli olan ayrım şudur. Yükseltilmiş her ayakkabı bir Yüksek Topuk bugünkü anlamda. Burada söz konusu olan paragraf olarak Topuk kaldırma, platform ayakkabılara veya diğer yüksek taban biçimlerine değil. Dolayısıyla erkek topuğunun kökeni, daha uzun görünme arzusundan ziyade buna dayanmaktadır.
1600: Topuk Avrupa'ya yayılıyor
Avrupa'ya topuk sadece modaya uygun bir merak unsuru olarak gelmedi. Hayır, o daha büyük bir şeyin parçasıydı kültürel değişim. Çünkü 1600 civarında Safavi İranı, Avrupa saraylarının dikkatini daha fazla çekti. O dönemin imparatorluk hükümdarı Şah Abbas, Avrupalı güçlerle alışveriş aratıyordu. Her şeyden önce stratejik nedenlerle.
İran, Osmanlı İmparatorluğu ile çatışma halindeydi ve bu nedenle Avrupa için ilginç, olası bir müttefikti. Elçiler, tüccarlar ve maceracılar arasında hareket ediyorlardı İsfahan, o dönemde bugünkü İran'da bulunan Safavi İmparatorluğu'nun başkenti ile Roma, Prag, Madrid ve Londra gibi Avrupa şehirleri arasında.
Böylece Avrupa saraylarında Pers seçkinlerinin nasıl göründüğü açıkça ortadaydı. Sadece pratik olmakla kalmayıp aynı zamanda statüyü de ele veren değerli kumaşlar, silahlar, saray kıyafetleri ve ayakkabılarla kendilerini gösteriyorlardı.
Sherley kardeşlerin, Pers saray kültürünü Avrupa'da nasıl görünür kıldığı
Bu alışverişte özel bir rolü kardeşler oynadı Anthony ve Robert Sherley. İki İngiliz, 16. yüzyılın sonlarında Şah I. Abbas'ın sarayına geldi. Anthony Sherley, bir Pers heyetine katıldı ve bu heyet 1599 Avrupa'ya doğru yola çıktı. Amacı Osmanlı İmparatorluğu'na karşı müttefikler aramaktı.
Kardeşi, Safevi sarayıyla daha da sıkı bir bağ içinde kaldı Robert Sherley. Daha sonra kendisi de Pers hükümdarının resmi elçisi olarak ortaya çıktı ve Avrupa'da iki dünya arasında göz alıcı bir figür haline geldi.

Pers kıyafetleri içinde Sör Robert Sherley – Anthony van Dyck, 1622. | Kaynak: Wikimedia Commons / National Trust Image
Bu, özellikle bir portresinde görülür Anthony van Dyck yılından 1622. Portre, Robert Sherley'yi sıradan bir İngiliz asili olarak değil, sarık, işlemeli cüppe, kuşak ve silah gibi Pers temsil kıyafetleriyle göstermektedir.
Tam bu görüntü, yüksek topuklu ayakkabılar göstermese bile önemlidir. Çünkü o dönemde diplomasinin sadece antlaşmalar, mektuplar ve ittifaklar yoluyla yürümediğini açıkça ortaya koymaktadır. O, aynı zamanda şu yolla da işliyordu: Giyim. Avrupa saraylarında sahne alan herkes, rütbe ve kökene dair görünür bir düzen getiriyordu.
Kumaşlar, silahlar, başlıklar ve duruş; kim oluntuğunu ve kimin adına konuşulduğunu ele veriyordu. Tam da bu iklimde topuk da anlamını değiştirebilirdi. Böylece Avrupa'da biniciliğin pratik bir detayından adım adım bir statü sembolüne dönüşmüştür aristokratik kendini ifade etme.
Statü sembolü olarak yüksek topuklar
Bu gelişme özellikle Fransa'da kendini gösterdi 17. yüzyıl. Fransız sarayı şu şekildeydi: XIV. Ludwig., -den / -dan (kişi veya kurum için: tarafından) 1643 - 1715 hüküm sürdü, Avrupa modasının ve kendini ifade etmenin en önemli merkezi haline geldi. Versailles sadece bir saray değil, bir güç sahnesiydi. Orada görünenlerin, rütbe ve önemini dış görünüşleriyle de göstermeleri gerekiyordu.
XIV. Ludwig bu dili dönemin diğer hükümetlerinin çoğundan daha iyi anlıyordu. Perukları, görkemli giysileri, kontrollü duruşu ve ayakkabıları politik bir sahnelemenin parçasıydı. Özellikle ... üne kavuştu / ... ile ün saldı çürük paragraflar. 17. yüzyılın sonlarında kral, kendisini daha uzun ve heybetli gösteren yüksek topuklu ayakkabılar giyiyordu.

Taç Giyme Kıyafetleri İçinde XIV. Louis – Hyacinthe Rigaud, 1701. | Kaynak: Wikimedia Commons / Kamu Malı
Boyu genellikle yaklaşık olarak 1,60 ila 1,63 metre değerliydi. Aynı zamanda ayakkabıları bacaklarını ve duruşunu ön plana çıkarıyordu. Sarayda kırmızı topuklar bir ayrıcalık simgesi haline geldi.
Bu noktada belirleyici olan sadece ayakkabının yüksekliği değil, onu kimin giyebileceğiydi. Kırmızı topuklar, XIV. Louis'nin çevresinde saray elitinin bir ayrıcalığı olarak kabul ediliyordu. Şunu işaret ediyorlardı Krala yakınlık ve böylece güce yakınlık sağladı. Ayakkabı bedeni daha büyük, baldırı daha belirgin ve duruşu daha kontrollü hale getiriyordu. Rütbenin renkler, kumaşlar ve jestler aracılığıyla okunabildiği bir toplumda yüksek bir topuk, kimin üst sıralarda yer aldığını gösterebiliyordu.
Chopinen: Kadınlar yüksek ayakkabılar giyerdi, fakat topukları yoktu
Pers binicilik topuğu saray gücü yoluyla Avrupa'ya gelirken, paralel olarak yükseltilmiş ayakkabıların başka biçimleri de vardı. Özellikle bilinenler Venedik çopinyoları. Bu ayakkabılar bugünkü anlamda topuklu ayakkabılar değil, Platform ayakkabı. Sadece topuk değil, aynı zamanda bütün ayak genellikle ahşap veya korktan yapılmış yüksek bir taban üzerine oturuyordu. Bunlar özellikle şu kişiler tarafından giyilirdi: zengin kadınların.
Erkek topukları ilk başta üzengide tutunmaya, daha sonra ise saraydaki statüye hizmet ediyordu. Chopine'lerde ise mesele başka bir şeydi: Günlük yaşamda görünür statü! Boyu uzatıyor, elbiseleri ve ayakları sokak kirinden koruyor ve bir kadının gösterişli kıyafetlere gücünün yettiğini gösteriyordu. Çünkü ayakkabı ne kadar yüksekse, üzerine dökülen elbise de o kadar çok kumaş gerektiriyordu.

Takunya tarzı ayakkabılar (Chopines), İtalya, 16. yüzyıl – Metropolitan Sanat Müzesi koleksiyonundan. | Kaynak: Wikimedia Commons / The Metropolitan Museum of Art, Kamu Malı
B bunun somut olarak nasıl göründüğünü, 16. yüzyıldan günümüze ulaşan chopinler, örneğin Metropolitan Sanat Müzesi, tüm ayağı yukarı kaldıran yüksek platform ayakkabılar. Müze bunları sadece ıslak veya kirli yollardan bir koruma olarak değil, aynı zamanda üst düzey bir sosyal statünün görünür bir işareti olarak da tanımlıyor.
Tam da bu yüzden Ayrım Önemli. Kadınlar elbette yüksek ayakkabılar giyiyordu. Ancak bunlar otomatik olarak binicilik kültüründen gelen ve Avrupa'da ilk başta erkek modası haline gelen o topuklar değildi. Ancak 18. yüzyıl bu anlamlar zamanla değişti.
18. Yüzyıl: Toplumsal cinsiyet değişimi başlıyor
Geç saatlerden itibaren 17. ve 18. yüzyılın başlarında değişim, günümüze ulaşan ayakkabılar ve portreler üzerinden daha somut bir şekilde ele alınabilir. Saraydaki erkekler yüksek topuklu ayakkabı giymeye devam ediyordu. Yaklaşık şu döneme ait Fransız saray ayakkabıları 1690 - 1700 aristokratik bir işaret olarak kabul edilen kırmızı topuklu ayakkabıları gösterir. Ayrıca İngiliz erkek ayakkabıları 18. yüzyılın ortalarından kalma olanlar hala kırmızı topuklar ve dekoratif detaylar göstermektedir. Dolayısıyla topuk erkek modasından aniden kaybolmadı.

York Dükü Edward – Nathaniel Dance-Holland, 1764/1765. | Kaynak: Wikimedia Commons / Royal Collection, Kamu Malü
Aynı zamanda kadın ayakkabılarında da yüksek topuklar ortaya çıktı; artık sadece chopinlerdeki gibi yüksek platformlar yoktu. Fransız kadın ayakkabıları ım 1690 - 1700 halihasıcalı kumaşlar, çiçek işlemeleri ve daha dar, zarif topuklar göstermektedir. 18. yüzyılda bu tür ayakkabılar kumaşlara ve saray zarafetine giderek daha fazla uyarlanmıştır. Böylece topuk sadece bir statü göstergesi olmaktan çıkıp, aynı zamandaunun bir parçası haline gelmiştir kadın olarak algılanan moda estetiği.
Değişim, erkeklerin bir günden diğerine topuklu giymeyi bırakması ve kadınların bunları aniden devralması şeklinde olmadı. Bu, yavaş bir süreçti Uzaklaşma. Erkek ayakkabı topukları daha çok sabit kaldı, topuklu veya binicilik kültürüyle bağlantılı olarak daha geniş ve güçlüydü. Kadın ayakkabı topukları daha ince, dekoratif ve zarafet ile duruşla daha güçlü bir şekilde ilişkilendirildi.

Ayakkabılar, Fransa, 1690–1700 – İpek ve deri, Metropolitan Sanat Müzesi. | Kaynak: Wikimedia Commons / The Metropolitan Museum of Art, Kamu Malı
Bunun arkasında daha büyük bir kültürel değişim yatıyordu. 18. yüzyılda yavaş yavaş bir daha gerçekçi erkek ideali sayesinde. Erkek modası daha sade, koyu renkli ve pratik hale geldi. Göz alıcı kıyafetler giderek kibirli, aşırı ya da efemine olarak görülmeye başlandı. Tam da bu nedenle topuk sembolik olarak diğer tarafa geçti.
Erkeklerde topuklar hiçbir zaman tamamen ortadan kalkmadı
Erkek topuğu asla tamamen ortadan kaybolmadı. Onu binici çizmesinde, kovboy çizmesinde, Küba topuğunda, daha sonra sahne modasında, rock, pop, drag ve queer modada görüyoruz. Ayrıcalıklı hükümdarlardan askeri çizmelere ve kovboy botlarına, John Lennon'ın Beatle botlarına ve Elton John'un 1970'lerin platform ayakkabılarına kadar.
Paragraf, dış görünüş, duruş ve erkekliğin göründüğü yerde kaldı bilerek kurgulanmış edildi. Özellikle popüler kültür, topuklu ayakkabının hiçbir zaman sadece „kadınsı“ olmadığını gösteriyor. Beatles, 1960'larda Küba topuğunu yeniden popüler hale getirdi, David Bowie androjen sahne figürlerinin bir parçası olarak yüksek topukları ve platformları kullandı ve rock modasında topuk daha sonra aşırılığın, cinselliğin ve kontrollü sınır aşımının bir simgesi haline geldi.

Küba topuklu Beatle Botları – Beatles'ın 1960'larda popüler hale getirdiği bot türünün replikası. | Kaynak: Wikimedia Commons
Yani erkek topuğu kültürden yok olmadı. O sadece sıradan günlük yaşam bastırıldı ve erkekliğin uslu değil, performatif olmasına izin verilen yerde yeniden ortaya çıktı.
Yüksek Topukların Bugün Cinsiyet ve İktidar Hakkında Söyledikleri
Bugün yüksek topuk her şeyden önce bir semboldür kadın modası. Bir zamanlar erkek gücünü, binicilik sanatını ve saray statüsünü gözler önüne seren aynı ayakkabı, daha sonra kadınsı zarafetin sembolü ilan edildi. Değişen topuk değildi. Değişen şey bakış onu taşıyan bedene.
Topuk, erkeklerin daha uzun ve daha heybetli görünmesini sağladığı sürece sorun değil. Sarayda güç gösterebilirdi. At üstünde yararlılığını kanıtlayabilirdi. Bir kralın sahnelenişinde otoritesini pekiştirebilirdi. Ancak topuk daha çok kadın modasıyla ilişkilendirildiğinde, ona biçilen değer değişti.
Bu da ne kadar yakın olduğunu gösterir Estetik ve İktidar birbirine bağlıdır. 18. yüzyılda erkek modası sadece erkekler birdenbire daha pratik hale geldiği için daha sadeleşmedi. Bunun arkasında yeni bir erkeklik ideali yatıyordu. Burjuva erkeği kontrollü ve amaca uygun görünmeliydi. İhtişam, takı ve fiziksel dikkat çekicilik giderek kadınsı veya aşırı olarak görülmeye başlandı. Sadece kadın vücudu dikkat çekici olmalıydı. Güzel görünmeli, ancak aynı zamanda kontrol altında tutulabilmeliydi.
Bugün erkeklerin yüksek topuklu ayakkabı giymesinin genellikle provokatif, eksantrik veya queer olarak algılanması, bu düzenin ne kadar derinlere kök saldığını göstermektedir. Bir erkek ayağındaki topuk; derisi, şekli veya yüksekliği yüzünden rahatsızlık yaratmaz. Rahatsızlık yaratır, çünkü o bir Sınırı göster tarihsel olarak çekilmiş güç.
Bir zamanlar erkek iktidarını simgeleyebilen bir şey, bugün hızla erkeklik normlarıyla bir kopuş olarak kabul ediliyor. Topuklu ayakkabı cinsiyet değiştirmedir. Topuklu ayakkabının tam olarak nasıl kadın ayakkabısına dönüştüğünü tarihsel olarak kavramak, erkekçe geçmişini kavramaktan daha zordur. Çünkü iktidar kaymaları genellikle sadece Geriye bakış zamansal mesafe, sonraki kaynaklar ve tarihi sınıflandırma yoluyla anlamı ancak sonradan anlaşılır hale geldiği için görünürdür.
Gazeteciliği destekleyin
Bağımsız gazetecilik güçlü destekçilere ihtiyaç duyar. Bu makaleyi beğendiyseniz, yazı işleri ekibimize doğrudan bir katkıda bulunmanızdan memnuniyet duyarız.









